Câu 1. Để tạo ra bò chuyển gene sản xuất protein người trong sữa, người ta lấy trứng của bò cái A, thụ tinh trong ống nghiệm rồi dùng kỹ thuật vi tiêm đưa gene cần chuyển vào hợp tử ở giai đoạn nhân non. Sau đó cấy phôi vào tử cung bò cái khác để mang thai và sinh con. Tiến hành sàng lọc những con bê mang gene chuyển. Nhận định nào sau đây là sai?

A.  Gene cần chuyển có thể là gene mã hóa protein người tiết ra trong sữa bò.
 

B.  Hệ gene trong tế bào chất của bê con có nguồn gốc từ bò cái cho trứng.
 

C.  Tất cả các bê con sinh ra đều mang gene cần chuyển trong hệ gene. 
 

D.  Có thể lai các cá thể đã được chuyển gene để tạo dòng thuần chủng.

Hướng dẫn giải

Trong quy trình tạo động vật chuyển gene, gene cần chuyển thường là gene quy định một tính trạng mong muốn hoặc tạo ra một sản phẩm sinh học có giá trị, ví dụ protein người trong sữa, nên phát biểu A đúng.

Hệ gene tế bào chất của con non được nhận từ trứng, tức là từ bò cái A cho trứng, nên phát biểu B đúng; các cá thể chuyển gene có thể có kiểu gene khác nhau do tổ hợp gene của bố mẹ và do gene chuyển có thể gắn vào các vị trí khác nhau trong hệ gene, nên phát biểu D là hợp lí.

Phát biểu sai là C vì sau khi vi tiêm gene vào hợp tử, không phải tất cả phôi đều nhận và duy trì được gene chuyển; vì vậy sau khi con non sinh ra phải sàng lọc để xác định cá thể nào thực sự mang gene cần chuyển.

Câu 2. Trong một gene, một đột biến đã xảy ra làm thay đổi thành phần nucleotide, khi phân tích thấy rằng đoạn gene đã mất đi 1 liên kết hydrogen nhưng không làm thay đổi chiều dài của gene. Dạng đột biến nào sau đây phù hợp với trường hợp này?

A.  Thêm một cặp nucleotide.        

B.  Mất một cặp nucleotide.
C. Thay thế một cặp nucleotide.        

D.  Lặp lại một đoạn nucleotide.

Hướng dẫn giải

Trong DNA, cặp A–T có 2 liên kết hydrogen, còn G–C có 3 liên kết hydrogen. Đột biến thay thế một cặp nucleotide không làm thay đổi chiều dài gene nhưng có thể làm biến đổi số liên kết hydrogen, ví dụ thay G–C bằng A–T sẽ làm giảm 1 liên kết hydrogen. Các dạng thêm, mất hoặc lặp đoạn đều làm thay đổi chiều dài của gene.

Câu 3. Dựa trên kiến thức đã học và bảng thể hiện sự tác động của ánh sáng đến sự hấp thụ khoáng của cây xà lách, có bao nhiêu phát biểu sau đây sai?

Bảng 1. Ảnh hưởng của ánh sáng đèn led đến sự hấp thụ khoáng của cây xà lách (Lactuca sativa L.)

A.  Ánh sáng chỉ ảnh hưởng đến sự thoát hơi nước và không ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ khoáng.

B.  Các bước sóng khác nhau có tác động đến khả năng hấp thụ khoáng khác nhau.

C.  Vùng ánh sáng đỏ làm tăng khả năng hấp thụ nitrogen khoáng cho cây.

D.  Để cây hấp thụ tốt Ca thì cần tăng cường chiếu ánh sáng đỏ kết hợp với xanh dương.

Hướng dẫn giải

Ở xà lách, các tia đơn sắc bằng đèn LED có ảnh hưởng đến sự hấp thụ các chất khoáng theo các mức độ khác nhau.

Trong trồng trọt, cần đảm bảo mật độ gieo trổng, hướng phơi sáng, độ che bóng,... nhằm đảm bảo cung cấp đủ ánh sáng theo nhu cẩu của cây.

Câu 4. Ở ngô, kiểu gene dị hợp Dd cho hạt giàu xơ, chất chống oxy hóa, vitamin A và B12 nhiều hơn so với kiểu gene đồng hợp DD và dd. Tính trạng bất thụ đực do một gene khác nằm trong tế bào chất quy định. Trong một thửa ruộng trồng xen kẽ các cây ngô dòng (A) có kiểu gene DD bị bất thụ đực và cây ngô dòng (B) có kiểu gene dd không bị bất thụ đực thu được các hạt F1. Kiểu gene chủ yếu của hạt trên cây dòng (A) và kiểu gene của hạt trên cây dòng (B) lần lượt là

A.  Dd, Dd.        

B.  DD, Dd.        

C.  Dd, dd.        

D.  Dd, DD.

Hướng dẫn giải

Cây dòng (A) có kiểu gene DD nhưng bất thụ đực, nên không tạo được giao tử đực, chỉ đóng vai trò cây mẹ nhận phấn từ cây dòng (B) (dd). Do đó hạt trên cây (A) có kiểu gene Dd.
Ngược lại, cây dòng (B) hữu thụ nên có thể tự thụ phấn, do đó hạt trên cây (B) chủ yếu có kiểu gene dd.

Câu 5. Ở thực vật trên cạn, loại tế bào nào sau đây chuyên hóa với chức năng hấp thụ nước và ion khoáng từ đất?

A. Tế bào nội bì.        

B.  Tế bào lông hút.        

C. Tế bào mạch gỗ.        

D. Tế bào mạch rây.

Hướng dẫn giải

Ở thực vật trên cạn, tế bào lông hút là loại tế bào chuyên hóa đảm nhiệm chức năng hấp thụ nước và ion khoáng từ đất. Các tế bào này có dạng kéo dài, thành tế bào mỏng, diện tích tiếp xúc với đất lớn nên giúp tăng hiệu quả hấp thụ. Chúng thường nằm ở miền hút của rễ và tiếp xúc trực tiếp với dung dịch đất. Các loại tế bào khác như tế bào nội bì chủ yếu kiểm soát sự vận chuyển vào mạch dẫn, tế bào mạch gỗ có chức năng dẫn nước, còn tế bào mạch rây dẫn chất hữu cơ nên không trực tiếp tham gia hấp thụ.

Câu 6. Sự tương đồng về cấu tạo của tay người với chi trước của ngựa là ví dụ về bằng chứng tiến hóa nào sau đây?
 

A.  Sinh học phân tử.        

B.  Hóa thạch.        

C.  Sinh học tế bào.        D. Giải phẫu so sánh.

Hướng dẫn giải

Tay người và chi trước của ngựa có cùng kiểu cấu trúc cơ bản (xương cánh tay, xương cẳng tay, xương bàn) nhưng biến đổi để thực hiện các chức năng khác nhau. Đây là cơ quan tương đồng, phản ánh nguồn gốc chung và được nghiên cứu trong giải phẫu so sánh.

Câu 7. Rùa tai đỏ (Trachemys scripta elegans) vốn là loài bản địa của Bắc Mỹ, đã được nhập vào Việt Nam làm vật nuôi cảnh. Tuy nhiên, rùa tai đỏ có khả năng sinh sản nhanh và cạnh tranh với các loài rùa bản địa về thức ăn và không gian sống. Loài này cũng có thể làm giảm sự đa dạng sinh học trong các hệ sinh thái nước ngọt. Trong quần xã, rùa tai đỏ thuộc nhóm loài nào sau đây?

A.  Loài ngoại lai.           

B.  Loài ưu thế.        

C.  Loài đặc trưng.             

D.  Loài chủ chốt.

Hướng dẫn giải

Rùa tai đỏ có nguồn gốc từ Bắc Mỹ nhưng được con người đưa vào Việt Nam, nên không phải là loài bản địa. Sau khi được du nhập, loài này sinh sản nhanh, cạnh tranh với các loài rùa bản địa về thức ăn và nơi sống, thậm chí còn làm suy giảm đa dạng sinh học trong hệ sinh thái nước ngọt. Những đặc điểm này phù hợp với khái niệm loài ngoại lai (đặc biệt là ngoại lai xâm hại).

Câu 8. Hình 1 dưới đây mô tả giai đoạn nào của quá trình tiến hóa?

A.  Tiến hóa hóa học.                B. Tiến hóa tiền sinh học.

C.  Tiến hóa hậu sinh học.                

D.  Tiến hóa sinh học.

Hướng dẫn giải

Quá trình hình thành tế bào sơ khai diễn ra trong giai đoạn tiến hóa tiền sinh học với các bước cụ thể như sau:

- Sự tập hợp các đại phân tử: Các đại phân tử hữu cơ bắt đầu tập hợp lại với nhau.

- Sự bao bọc của lớp màng lipid: Các giọt nhỏ lipid (được gọi là micelle) bao lấy các đại phân tử hữu cơ khác như RNA, DNA và protein.

- Hình thành cấu trúc sơ khai: Sự bao bọc này tạo nên các cấu trúc giống như tế bào, chính là các tế bào sơ khai

Câu 9. Ở một loài động vật, xét 2 gene, mỗi gene gồm 2 alelle (A, a và B, b) nằm trên 2 cặp nhiễm sắc thể thường khác nhau, biết allele A có tổng số nucleotide là 3000, allele B có tổng số nucleotide là 2000. Biểu đồ biểu thị tổng số nucleotide của hai allele trội A và B có trong một tế bào sinh dưỡng lưỡng bội bình thường của mỗi cá thể 1, 2, 3, 4, 5, 6 như sau:

Cho các nhận định dưới đây, nhận định nào là sai?

A.  Cá thể 1 có kiểu gene đồng hợp lặn.        

B.  Cá thể 6 có số allele trội nhiều nhất.

C.  Có ít nhất 2 cá thể chứa 1 allele trội.        

D.  Con lai của cá thể 1 và 2 là aaBb.

Hướng dẫn giải

A có N = 3000

a = ? (không cho)

B có N = 2000

b = ? (không cho)

Biểu đồ chỉ thể hiện số nucleotide của A và B.

→ Cơ thể 1: aabb (do không có A, B nên NAB = 0)

→ Cơ thể 2: aaBB (có 2B nên NBB = 4000)

→ Cơ thể 3: AaBb (có AB nên NAB = 5000)

→ Cơ thể 4: Aabb (có A nên NA = 3000)

→ Cơ thể 5: AaBb (có AB nên NAB = 5000)

→ Cơ thể 6: AABb (có 2A+B nên NAAB = 8000)

Vậy nên ý A, B, D đúng và ý C sai (chỉ có 1 cá thể chứa 1 allele trội)

Câu 10. Trong một khu rừng nhiệt đới, quần thể hươu sinh sống chịu ảnh hưởng của nhiều nhân tố môi trường. Nhân tố nào sau đây tác động đến quần thể hươu không phụ thuộc mật độ quần thể hươu?

A.  Sự cạnh tranh thức ăn.                

B.  Số lượng thú ăn thịt.
C. Nhiệt độ môi trường.                

D.  Dịch bệnh trong quần thể.

Hướng dẫn giải

Nhiệt độ môi trường là yếu tố vô sinh và không phụ thuộc vào số lượng cá thể trong quần thể hươu, vì dù quần thể tăng hay giảm thì nhiệt độ vẫn không thay đổi theo mật độ. Trong khi đó, các yếu tố như cạnh tranh thức ăn, số lượng thú ăn thịt hay dịch bệnh đều có liên quan đến mật độ quần thể, vì khi số lượng cá thể tăng thì mức độ cạnh tranh, nguy cơ bị săn mồi và lây lan dịch bệnh cũng thay đổi tương ứng.

Câu 11. Nhân tố tiến hóa nào dưới đây làm thay đổi tần số allele của quần thể rất chậm?
A. Đột biến.                

B.  Phiêu bạt di truyền.
 

C.  Giao phối không ngẫu nhiên.        

D.  Chọn lọc tự nhiên.

Hướng dẫn giải

Đột biến tạo ra allele mới nhưng xảy ra với tần số rất thấp nên làm thay đổi tần số allele của quần thể rất chậm. Phiêu bạt di truyền và chọn lọc tự nhiên có thể làm biến đổi tần số allele nhanh hơn, còn giao phối không ngẫu nhiên không làm thay đổi tần số allele.

Câu 12. Một nhà sinh thái học đang nghiên cứu ảnh hưởng của các yếu tố vô sinh đến sự phát triển của một loài thực vật thân thảo. Ông mang loài thực vật này đến trồng ở hai địa điểm khác nhau A và B, mỗi địa điểm 30 cây với cùng một diện tích đất như nhau. Sau 6 tháng ông thu hoạch được 30 cá thể từ mỗi địa điểm (các cá thể mang trồng đều sống sót), sau đó đo chiều dài rễ, sinh khối gốc và rễ; sinh khối phần thân và cành trên mặt đất của mỗi cá thể. Kết quả thu được như sau:

Nhận định nào dưới đây là sai?

A.  Sản lượng thực vật tại điểm A thấp hơn điểm
B.

B.  Sản lượng của loài thực vật này ở địa điểm A là 30.882 (g)/6 tháng

C.  Sinh khối trung bình của gốc rễ ở mỗi cây tại địa điểm A lớn hơn địa điểm B

D. Khả năng cung cấp nước của đất ở địa điểm B thấp hơn so với địa điểm A.

Hướng dẫn giải

- Sản lượng của loài thực vật này ở địa điểm A < B.

Sản lượng tại A: (348,7 + 680,7) × 30 = 30.882 (g)/6 tháng

Sản lượng tại B: (322,4 + 780,9) × 30 = 33.099 (g)/6 tháng

- Khả năng cung cấp nước của đất ở khu vực A thấp hơn so với khu vực B.

- Vì độ dài rễ và sinh khối trung bình của gốc rễ ở mỗi cây tại vị trí A lớn hơn, nhưng sản lượng lại không cao hơn, thậm chí còn thấp hơn

Câu 13. Trên thân cây xoài, một loài cây tầm gửi sống bám và hút nước, chất dinh dưỡng từ cây xoài để sinh trưởng. Mối quan hệ sinh thái giữa cây tầm gửi và cây xoài là

A.  cộng sinh.        B. kí sinh.        

C.  hợp tác.        

D.  hội sinh.

Hướng dẫn giải

Tầm gửi sống bám trên cây xoài và trực tiếp hút nước cùng các chất dinh dưỡng từ cây chủ để duy trì sự sống và phát triển, vì vậy tầm gửi là sinh vật có lợi trong mối quan hệ này. Ngược lại, cây xoài bị mất chất dinh dưỡng, sinh trưởng kém và có thể bị suy yếu, nên bị hại. Đây là đặc trưng của mối quan hệ kí sinh, trong đó một bên có lợi còn bên kia bị hại.

Câu 14. Trong quá trình giảm phân, ở giai đoạn nào sau đây các nhiễm sắc thể tồn tại ở dạng kép nhưng đã phân li về hai cực của tế bào?
 

A.  Kì đầu giảm phân I.                

B.  Kì giữa giảm phân I.
C. Kì sau giảm phân I.                

D.  Kì sau giảm phân II.

Hướng dẫn giải

Trong kì sau của giảm phân I, các nhiễm sắc thể tương đồng trong cặp sẽ phân li và di chuyển về hai cực của tế bào. Tuy nhiên, mỗi nhiễm sắc thể lúc này vẫn gồm hai chromatid chị em gắn với nhau tại tâm động, nên vẫn được gọi là nhiễm sắc thể kép. Đây là điểm đặc trưng để phân biệt với giảm phân II, nơi các chromatid mới tách nhau ra để tạo thành nhiễm sắc thể đơn.

Câu 15. Hình 3 mô tả các dạng phiến lá của 4 loài thực vật trong các điều kiện sống khác nhau. Hãy cho biết loài nào có mức phản ứng hẹp nhất về tính trạng hình dạng phiến lá?

A.  Loài
D.         

B.  Loài
B.         

C.  Loài
C.         

D.  Loài
A.

Hướng dẫn giải

Loài A, C, D: có nhiều dạng lá khác nhau (dài – rộng – biến đổi dần).

Loài B: ít dạng nhất (gần như chỉ 2–3 dạng, biến đổi rất ít).

Loài có mức phản ứng hẹp nhất là loài có số dạng phiến lá ít nhất.

Câu 16. Phương pháp nào sau đây không được sử dụng trong nghiên cứu di truyền người?
 

A.  Nghiên cứu tế bào.                

B.  Gây đột biến.
 

C.  Nghiên cứu phả hệ.                

D.  Di truyền phân tử.

Hướng dẫn giải

Trong nghiên cứu di truyền người, các phương pháp như nghiên cứu tế bào, nghiên cứu phả hệ và di truyền phân tử đều được sử dụng phổ biến để phân tích vật chất di truyền và quy luật di truyền. Tuy nhiên, phương pháp gây đột biến không được áp dụng trên người do vi phạm đạo đức và có thể gây hậu quả nghiêm trọng.

Câu 17. Theo dõi sự thích nghi màu sắc của loài bướm trước ô nhiễm khói bụi trong rừng, các nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu sự thay đổi tỉ lệ bướm đen và bướm trắng (%) trong khoảng thời gian từ năm 1990 đến năm 2002, được chia thành 2 giai đoạn:

Giai đoạn 1 (từ 1990 – 1995): rừng không bị ô nhiễm.
Giai đoạn 2 (từ 1995 – 2002): rừng bị ô nhiễm.

Số liệu thu thập được mô tả dưới đây:

A.  Chọn lọc tự nhiên là nhân tố chính tạo ra kiểu gene mới giúp bướm có màu sắc tối ít bị ăn thịt khi môi trường bị ô nhiễm.

B.  Chọn lọc tự nhiên tác động trực tiếp lên kiểu gene, từ đó làm thay đổi tần số allele trong quần thể bướm.

C.  Khi môi trường bị ô nhiễm đã làm thay đổi áp lực chọn lọc và hướng tiến hóa của quần thể bướm.

D.  Dưới tác động của chọn lọc tự nhiên, các cá thể mang kiểu hình màu sáng được duy trì và tăng tần số nhiều hơn kiểu hình màu tối trong quần thể.

Hướng dẫn giải

A sai, chọn lọc tự nhiên chỉ là nhân tố định hướng, không tạo ra kiểu gene thích nghi.
B sai, CLTN tác động trực tiếp lên kiểu hình, gián tiếp lên kiểu gene.
C đúng.

D sai, dưới tác động của chọn lọc tự nhiên thì quần thể bướm tăng cường tích lũy các biến dị thân có màu sắc tối hơn thân có màu sắc sáng.

Câu 18.  Một quần thể sinh vật ngẫu phối đang chịu tác động của chọn lọc tự nhiên có cấu trúc di truyền ở các thế hệ như sau:

P: 0,50AA : 0,30Aa : 0,20aa

F1: 0,45AA : 0,25Aa : 0,30aa

F2: 0,40AA : 0,20Aa : 0,40aa

F3: 0,30AA :  0,15Aa : 0,55aa

F4: 0,15AA: 0,10Aa : 0,75aa

Nhận định sau đây là đúng về  tác động của chọn lọc tự nhiên đối với quần thể này?

A.  Các cá thể mang kiểu hình trội đang bị chọn lọc tự nhiên loại bỏ dần.

B.  Chọn lọc tự nhiên đang loại bỏ các kiểu gene đồng hợp và giữ lại những kiểu gene dị hợp.

C.  Chọn lọc tự nhiên đang loại bỏ những kiểu gene dị hợp và đồng hợp lặn.

D.  Các cá thể mang kiểu hình lặn đang bị chọn lọc tự nhiên loại bỏ dần.

Hướng dẫn giải

Chúng ta thấy qua từng thế hệ tần số kiểu hình trội giảm đều đặn, lặn tăng; tần số allele trội giảm, lặn tăng ⇒ chứng tỏ chỉ do tác động của CLTN.

A đúng, trội giảm, lặn tăng.

B sai, kết quả ta thấy đồng hợp lặn tăng.

C sai, kết quả ta thấy đồng hợp lặn tăng.        

D sai, kết quả ta thấy đồng hợp lặn tăng.

Câu 1. Tại một số rạn san hô ở vùng biển nhiệt đới, cá hề sống trong các xúc tu của hải quỳ. Hải quỳ có tế bào gây độc giúp bảo vệ cá hề khỏi kẻ thù, trong khi cá hề cung cấp chất dinh dưỡng từ chất thải và xua đuổi một số loài ăn hải quỳ. Tuy nhiên, nếu cá hề rời đi, hải quỳ vẫn có thể tồn tại nhưng sinh trưởng kém hơn.

Ở cùng hệ sinh thái này, một số loài cá nhỏ khác cũng ẩn náu trong hải quỳ để tránh kẻ thù nhưng không mang lại lợi ích đáng kể cho hải quỳ. Ngoài ra, khi môi trường bị ô nhiễm làm giảm số lượng cá hề, quần thể hải quỳ có xu hướng suy giảm về tốc độ sinh trưởng và khả năng cạnh tranh.

Hướng dẫn giải

A. Đúng

Trong mối quan hệ giữa cá hề và hải quỳ, cả hai loài đều thu được lợi ích: cá hề được bảo vệ khỏi kẻ thù, còn hải quỳ nhận dinh dưỡng và được bảo vệ khỏi một số sinh vật gây hại, nên đây là quan hệ cộng sinh, do đó ý a đúng...

B. Đúng 

Loài cá nhỏ khác chỉ lợi dụng nơi trú ẩn mà không mang lại lợi ích cho hải quỳ, nên đây là quan hệ hội sinh, vì vậy ý b đúng

C. Sai

Hải quỳ không bị ảnh hưởng bởi cá nhỏ nên khi cá nhỏ biến mất thì hải quỳ không có gì thay đổi.

D. Sai 

Chưa đủ căn cứ để khẳng định cá hề là loài chủ chốt của quần xã, vì loài chủ chốt phải có vai trò chi phối mạnh đến cấu trúc toàn bộ quần xã chứ không chỉ ảnh hưởng đến một loài cụ thể, nên ý d không chính xác.

Câu 2. Ở người, phân tử hemoglobin (Hb) được cấu tạo bởi 4 chuỗi polypeptide: 2 chuỗi alpha (2α) và hai chuỗi beta (2β). Việc tổng hợp chuỗi beta được quy định bởi một gene nằm trên nhiễm sắc thể (NST) số 11. Gene này có nhiều allele. Đáng chú ý là allele A tổng hợp nên HbA và allele S tổng hợp nên HbS. Những người có kiểu gene SS bị bệnh hồng cầu hình liềm.

Bảng bên dưới cho biết tỉ lệ % HbA và HbS trong máu của 3 bệnh nhân

Hướng dẫn giải

A. Đúng

- Bệnh nhân 3 có máu chứa HbA và HbS với tỷ lệ ngang nhau nên kiểu gene dị hợp là AS .

- Bệnh nhân 1 có máu chủ yếu chứa HbA nên kiểu gene của nó là AA .

- Bệnh nhân 2 có máu chủ yếu chứa HbS nên kiểu gene của nó là SS .

→ Trong 3 bệnh nhân trên, chỉ bệnh nhân 2 là biểu hiện bệnh hồng cầu lưỡi liềm.

B. Sai

Ba bệnh nhân có kiểu gene khác nhau.

C. Sai

Chỉ có bệnh nhân 2 mắc bệnh.

D. sai

- Bệnh nhân 1 có máu chủ yếu chứa HbA nên kiểu gene của nó là AA .

- Bệnh nhân 2 có máu chủ yếu chứa HbS nên kiểu gene của nó là SS .

- Con của họ sẽ có kiểu gene AS, không bị bệnh

Câu 3. Ở hai loài cá cùng chi sống trong hồ nước ngọt, con cái lựa chọn bạn tình dựa vào hoa văn trên cơ thể con đực trong mùa sinh sản. Khi môi trường có ánh sáng đầy đủ, loài M có sọc đen chéo trái, loài N có sọc đen chéo phải nên chỉ giao phối cùng loài. Tuy nhiên, khi môi trường bị đục hoặc thiếu ánh sáng, hoa văn này không còn phân biệt rõ, khiến hai loài có thể giao phối với nhau. Các nghiên cứu bổ sung cho thấy con lai giữa hai loài có thể hình thành nhưng khả năng sinh sản chưa được xác định rõ.. Màu sắc trên lưng cá và hình thức sinh sản của hai loài cá (M và N) được mô tả như hình:

Hướng dẫn giải

A. Đúng

Sự khác biệt về hoa văn trên cơ thể con đực chính là tín hiệu để con cái nhận biết và lựa chọn bạn tình cùng loài trong mùa sinh sản. Khi một đặc điểm hành vi hay tín hiệu nhận biết như màu sắc, âm thanh, mùi hoặc tập tính ve vãn làm cho các cá thể chỉ giao phối với nhau trong nội bộ loài, đó là cơ sở của cách li tập tính, thuộc nhóm cách li trước hợp tử. Ở đây, hai loài cá không bị ngăn cản bởi cấu tạo cơ quan sinh sản hay môi trường sống, mà bị ngăn cản chủ yếu bởi sự khác nhau trong tín hiệu thị giác.

B. Đúng

Vì sự ngăn cản diễn ra trước khi thụ tinh, nên nó thuộc cách li sinh sản trước hợp tử. Nói cách khác, chỉ cần các cá thể không lựa chọn giao phối với cá thể khác loài thì quá trình tạo hợp tử đã bị chặn ngay từ đầu, chưa cần xét đến khả năng sống hay sinh sản của con lai.

C. Đúng

Khi môi trường thiếu ánh sáng hoặc nước bị đục, tín hiệu thị giác trên lưng cá không còn được nhận biết rõ, nên con cái có thể không phân biệt chính xác con đực của loài mình với loài còn lại. Khi đó, rào cản giao phối do tập tính bị suy giảm hoặc mất tác dụng, dẫn đến hiện tượng hai loài có thể giao phối với nhau

D. Đúng

Nếu con lai được tạo ra nhưng lại không có khả năng sinh sản thì đó là biểu hiện của cách li sau hợp tử. Lúc này, mặc dù giao phối và thụ tinh vẫn diễn ra, hợp tử vẫn hình thành, nhưng con lai không thể tiếp tục duy trì nòi giống. Đây là một dạng rào cản sinh sản xuất hiện sau khi hợp tử đã được tạo thành. Như vậy, giữa hai loài không chỉ có thể tồn tại cách li trước hợp tử trong điều kiện bình thường, mà còn có thể tồn tại thêm cách li sau hợp tử nếu con lai bất thụ.

Câu 4. Tiểu đường type I là một bệnh tự miễn do sự phá hủy các tế bào sản xuất innsulin ở đảo tụy. Đảo tụy có thể được tái tạo khi tế bào gốc từ tủy xương di chuyển đến tuyến tụy. Protein CXCL12 có tác dụng duy trì các tế bào gốc bên trong tủy xương, sự phân hủy CXCL12 sẽ huy động các tế bào gốc từ tủy xương đến các mạch máu. Các nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa protein CXCL12 và bệnh tiểu đường type I. Những con chuột có khuynh hướng phát triển bệnh đã được dùng thuốc có ức chế CXCL12 trong 30 tuần. Tỉ lệ mắc bệnh tiểu đường được đo trong 28 tuần và so sánh với những con chuột đối chứng không được dùng chất ức chế được thể hiện ở hình 6.

Hướng dẫn giải

A. đúng

Dựa vào đồ thị, ở nhóm đối chứng, tỉ lệ chuột mắc bệnh tăng rất sớm và đạt khoảng 65% từ trước tuần 20, sau đó gần như giữ ổn định. Trong khi đó, ở nhóm dùng chất ức chế CXCL12, đến trước tuần 25 tỉ lệ mắc bệnh vẫn thấp hơn rõ rệt so với nhóm đối chứng.

B. đúng

Đến tuần 27–28, hai nhóm đều có tỉ lệ chuột mắc bệnh xấp xỉ 65%

C. đúng 

Từ kết quả này có thể thấy chất ức chế CXCL12 không làm giảm tỉ lệ mắc bệnh cuối cùng, vì đến các tuần cuối, tỉ lệ mắc bệnh của nhóm thí nghiệm vẫn tương đương nhóm đối chứng. Tuy nhiên, chất này đã làm chậm thời điểm xuất hiện bệnh.

D. sai

Từ đồ thị chỉ có thể kết luận về mối liên hệ giữa việc ức chế CXCL12 và sự chậm xuất hiện bệnh, chứ không đủ căn cứ khẳng định trực tiếp cơ chế là “tế bào gốc tủy xương không được di chuyển vào máu nên đảo tụy không được phục hồi”. Thực tế, theo dữ kiện đề bài, CXCL12 có tác dụng giữ tế bào gốc trong tủy xương, nên khi bị ức chế thì xu hướng phải là tăng huy động tế bào gốc ra máu, không phải ngăn chúng đi vào máu.

Câu 1. Bệnh bạch tạng do gene lặn a nằm trên NST thường quy định, bệnh mù màu đỏ - xanh lục do gene b nằm trên vùng không tương đồng của NST X quy định. Thông tin phả hệ được mô tả trong hình 7:

Xác suất người số (15) không mang allele bệnh là bao nhiêu phần trăm?

Hướng dẫn giải

Xét bên chồng (12)

*Xét bệnh mù màu

- Chồng không bị mù màu có kiểu gene:  

*Xét bệnh bạch tạng:

- Người (7) có em trai bị bạch tạng → bố mẹ 1,2 có kiểu gene Aa → người (7): 1AA: 2Aa

- Người (8) có bố bị bạch tạng → người (8) có kiểu gene: Aa

Vậy người con (12) của cặp bố mẹ (7),(8) có kiểu gene  → Người 

Xét bên vợ (13):

Có em trai bị 2 bệnh → bố mẹ có kiểu gene: → Người (13) có kiểu gene: .

Ta xét cặp vợ chồng:

Xác suất sinh con (15) không mang allele lặn là:  

Câu
B.  Một quần thể ngẫu phối, ở thế hệ xuất phát có thành phần kiểu gene là 0,36BB + 0,48Bb + 0,16bb =
A. Khi trong quần thể này, các cá thể có kiểu gene dị hợp có sức sống và khả năng sinh sản cao hơn hẳn so với các cá thể có kiểu gene đồng hợp. Theo giả thuyết, tần số allele trội hoặc tần số allele lặn có xu hướng chiếm tỉ lệ bao nhiêu? Biết rằng, áp lực chọn lọc lên hai dòng đồng hợp là ngang nhau.

Hướng dẫn giải

P = 0,36BB + 0,48Bb + 0,16bb = 1. ⇒ có tần số allele B/b = 0,6/0,4

Nhưng nếu các cá thể BB, bb có sức sống kém thì càng về sau tỉ lệ Bb tăng lên. Khi tỉ lệ dị hợp càng lớn thì  (gần 100% ) ⇒ B = b = 0,5

Câu 3. Một phòng thí nghiệm nuôi cấy vi khuẩn đã sử dụng kháng sinh liên tục trong thời gian dài để kiểm soát sự phát triển của quần thể. Biểu đồ dưới đây thể hiện số lượng vi khuẩn kháng kháng sinh và không kháng kháng sinh qua ba thế hệ.

Cho các nhận định sau:

A. Việc sử dụng kháng sinh đã trực tiếp tạo ra đột biến giúp vi khuẩn xuất hiện khả năng kháng kháng sinh.

B. Nếu ở giai đoạn tiếp theo (thế hệ 4), người nuôi ngừng sử dụng kháng sinh thì số lượng vi khuẩn không kháng kháng sinh có thể tăng lên.

C. Một trong những hệ quả của việc lạm dụng kháng sinh là làm tăng tần số các cá thể vi khuẩn kháng thuốc trong quần thể.

D. Sự thay đổi tỉ lệ giữa vi khuẩn kháng kháng sinh và không kháng kháng sinh qua các thế hệ là kết quả của các yếu tố ngẫu nhiên, không liên quan đến chọn lọc tự nhiên.

Hãy viết liền các số tương ứng với các nhận định đúng theo trình tự từ nhỏ đến lớn.

Hướng dẫn giải

A. Sai. Kháng sinh  không gây ra đột biến tạo gene kháng; đột biến đã xuất hiện sẵn, thuốc chỉ chọn lọc cá thể kháng.

B. Đúng. Nếu ngừng sử dụng kháng sinh , cá thể không kháng (thường có sức sống cao hơn khi không có thuốc) có thể tăng số lượng ở thế hệ sau.

C. Đúng. Sử dụng kháng sinh tạo áp lực chọn lọc, giữ lại các cá thể kháng thuốc.

D. Sai. Đây là kết quả của chọn lọc tự nhiên, không phải yếu tố ngẫu nhiên.

Câu 4. Giả sử 4 quần thể của một loài chim được kí hiệu là A, B, C, D có diện tích khu phân bố và mật độ cá thể như sau:

Cho biết diện tích khu phân bố của 4 quần thể không thay đổi, không có hiện tượng xuất cư và nhập cư. Theo lí thuyết, nếu kích thước quần thể đứng thứ 3 (từ lớn đến bé) tăng 10%/năm thì sau 1 năm quần thể này tăng thêm bao nhiêu cá thể?

Hướng dẫn giải

Kích thước của từng quần thể:

Quần thể A  = 200.44 = 8800

Quần thể B  = 240.50 = 12000

Quần thể C  = 160.46 = 7360

Quần thể D  = 180.42 = 7560

-> Kích thước quần thể đứng thứ 3 là quần thể D.

N1 = No + 10%No = 7560 + 10%.7560= 8316

Số lượng tăng của D (đứng thứ 3) sau 1 năm

= 8316 - 7560= 456 cá thể.

Câu 5. Hình vẽ sau đây mô tả ba tế bào đang trong quá trình phân bào:

Tổng số lượng nhiễm sắc thể nhiều nhất của cả ba tế bào có thể có cộng lại là bao nhiêu?

Hướng dẫn giải

Tế bào 1, các chromatide đang phân ly về 2 cực, có thể tế bào đang ở kì sau nguyên phân (2n = 4) hoặc đang ở kì sau giảm phân II (2n=8)

Tế bào 2, các NST kép đang phân ly về 2 cực nên tế bào đang ở kì sau giảm phân I (2n=8)

Tế bào 3, các chromatide đang phân ly về 2 cực, có thể tế bào đang ở kì sau nguyên phân (2n=2) hoặc kì sau giảm phân II (2n=4)

Tổng số lượng nhiễm sắc thể nhiều nhất của cả ba tế bào có thể có cộng lại là 8+8+4 = 20

Câu 6. Để nghiên cứu chức năng của vùng điều hòa, người ta thiết kế các vùng điều hòa thay đổi (I đến IV), sau đó cài vào phía trước promoter của gene chỉ thị, chuyển vào tế bào để khảo sát mức độ biểu hiện của gene chỉ thị thông qua lượng mRNA tạo ra được mô tả ở hình dưới đây.

Hãy nhận biết và sắp xếp các vùng điều hòa theo thứ tự tăng dần về chức năng tăng cường sự biểu hiện gene?

Hướng dẫn giải

Quan sát hình ảnh, ta thấy

- Ở vùng điều hòa II, mức độ biểu hiện gene cao nhất nên trình tự 2 và 3 có mức độ tăng cường cao hơn trình tự 1

- Ở vùng I và III và IV khi xuất hiện trình tự 1 thì mức độ biểu hiện gene bị giảm đi, chứng tỏ trình tự 1 là trình tự ức chế biểu hiện gene.

- Ta so sánh vùng III và IV đều có trình tự I, tuy nhiên vùng III trình tự 1 nằm cạnh trình tự 3 có mức độ biểu hiện gene cao hơn so với vùng IV trình tự 1 nằm cạnh trình tự 2, chứng tỏ trình tự 3 có mức độ tăng cường biểu hiện gene cao hơn trình tự 2.